De wet kent geen passieve zitjes

De wet kent geen passieve zitjes

In onze praktijk zien we het regelmatig: een familielid neemt een zitje in de raad van bestuur om een bepaalde familietak te vertegenwoordigen, of iemand wordt benoemd tot bestuurder om in een NV aan het wettelijk vereiste aantal te geraken. De operationele leiding ligt elders, en het mandaat wordt vooral gezien als een formaliteit of een manier om betrokken te blijven.

Een recent vonnis van de Ondernemingsrechtbank Gent (5 augustus 2026, recent gesignaleerd op Corporate Finance Lab) zet nog eens op scherp waarom dat een gevaarlijke misvatting is.

In onze praktijk zien we het regelmatig: een familielid neemt een zitje in de raad van bestuur om een bepaalde familietak te vertegenwoordigen, of iemand wordt benoemd tot bestuurder om in een NV aan het wettelijk vereiste aantal te geraken. De operationele leiding ligt elders, en het mandaat wordt vooral gezien als een formaliteit of een manier om betrokken te blijven.

Een recent vonnis van de Ondernemingsrechtbank Gent (5 augustus 2026, recent gesignaleerd op Corporate Finance Lab) zet nog eens op scherp waarom dat een gevaarlijke misvatting is.

Geen "light-versie" van een bestuurder

In die zaak had iemand een bestuursmandaat opgenomen op voordracht van de externe investeerders. Toen de onderneming overkop ging en de oprichter onbetrouwbaar bleek, verdedigde zij zich door te stellen dat zij enkel namens die investeerders aan tafel zat, terwijl de oprichter de operationele touwtjes in handen had.

De rechtbank maakte daar korte metten mee: binnen een collegiaal bestuursorgaan bestaat er geen onderscheid tussen uitvoerende en passieve bestuurders. Wie bestuurder is, draagt de volle verantwoordelijkheid. Een bestuurder mag niet louter afwachten wat de operationele bestuurder vertelt: elke bestuurder heeft een actieve toezichtsplicht. Als het misloopt en de bestuurder grijpt niet tijdig in, riskeert deze bestuurder persoonlijke aansprakelijkheid.

Ons reflex: structuur op maat

Wat betekent dit voor een familiebedrijf? Dat een bestuursmandaat nooit lichtzinnig mag worden toegekend om louter interne evenwichten te bewaren of aan formaliteiten te voldoen.

We bekijken dan ook bij elke governance-oefening welke rol echt past bij elk familielid of elke aandeelhouder:

  • Betrokkenheid zonder aansprakelijkheid: wil een familielid vooral geïnformeerd blijven en meedenken, zonder operationeel te sturen? Dan zijn een familiecharter, een adviesraad of een rol als waarnemer in het bestuur mogelijk alternatieven voor een volwaardig bestuursmandaat.
  • Zeggenschap zonder bestuurszitje: wil een familietak of investeerder mee wegen op strategische keuzes of belangrijke beslissingen kunnen tegenhouden? Zeggenschap hoeft niet via een plaats in het bestuursorgaan te lopen, het kan ook anders georganiseerd worden.
  • Bestuur op maat van het WVV: in een NV is een collegiaal bestuur met meerdere bestuurders al lang niet meer de enige optie. Een enige bestuurder of een doordachte taakverdeling kan perfect voorkomen dat mensen louter "voor het aantal" in het bestuur zetelen.

Wie aan de bestuurstafel zit, draagt de volle verantwoordelijkheid, ook al was dat nooit de bedoeling. Reden genoeg om geregeld stil te staan bij de vraag wie effectief mee aan het stuur moet zitten, en voor wie een andere rol veel logischer is.



Retour à l’aperçu