Belgische nationaliteit als working professionals

Woont en werkt u reeds meer dan vijf jaar in België? Dan is de stap naar de Belgische nationaliteit vaak eenvoudiger dan u denkt.

In dit artikel zetten wij de belangrijkste voorwaarden, de procedurele stappen en de vaak onderbelichte (fiscale) voordelen helder voor u uiteen.

Waarom de Belgische nationaliteit verwerven?

Naast de evidente voordelen, zoals het stemrecht, de bewegingsvrijheid als EU-burger en een krachtig paspoort, biedt de Belgische nationaliteit ook opmerkelijke en vaak onderbelichte voordelen op het vlak van vermogens- en successieplanning.

Zo blijven Nederlandse emigranten in de regel nog tien jaar na hun vertrek onderworpen aan de Nederlandse schenkbelasting. Verkrijgt u de Belgische nationaliteit, dan kan dit leiden tot het verlies van uw Nederlandse nationaliteit. Hierdoor vervalt deze zogenaamde woonplaatsfictie en is het mogelijk te schenken vrij van Nederlandse belasting. Dit principe geldt ook voor onderdanen uit andere landen waar belastingheffing aan nationaliteit gekoppeld is, zoals de VS of Turkije.

Bovendien kunt u als Belgisch staatsburger in een testament of huwelijksovereenkomst rechtsgeldig kiezen voor de toepassing van het Belgische recht. Dit zorgt ervoor dat uw civielrechtelijke successieplanning aan Belgisch recht onderworpen blijft, zelfs bij een eventuele latere emigratie.

Op Belgisch fiscaal vlak heeft uw nationaliteit geen impact. Zowel de inkomstenbelasting als de schenk- en erfbelasting zijn in België immers gekoppeld aan uw (werkelijke) verblijfplaats en niet aan uw paspoort.

Verschillende trajecten naar het staatsburgerschap

De Belgische wetgeving kent diverse trajecten om als meerderjarige de nationaliteit te verkrijgen, meestal na een wettelijk verblijf van 5 jaar.

De wet voorziet onder meer in de mogelijkheid de Belgische nationaliteit te verkrijgen voor meerderjarige personen die:

• in België geboren zijn en hier sindsdien altijd wettelijk hebben verbleven;
• gehuwd zijn met een Belgische partner (in combinatie met 5 jaar wettelijk verblijf);
• ouder zijn van een kind dat de Belgische nationaliteit bezit;
• wegens een handicap, invaliditeit of het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd niet meer economisch actief kunnen zijn (na 5 jaar wettelijk verblijf); of
• minstens 10 jaar wettelijk in België verblijven, een van de landstalen spreken en hun actieve deelname aan de lokale gemeenschap kunnen aantonen, zonder strikte economische vereisten.

Voor minderjarigen gelden andere regels.

Het vijfjarige traject voor de werkende professional

Voor de meeste expats die zich in België hebben gevestigd, is het traject op basis van maatschappelijke integratie en economische participatie na 5 jaar verblijf de meest aangewezen weg. Om via dit pad Belg te worden, moet u aan vier criteria voldoen:

1. Ononderbroken wettelijk verblijf

U moet aantonen dat u voorafgaand aan uw aanvraag minstens 5 jaar ononderbroken uw wettelijke hoofdverblijfplaats in België had.

Een tijdelijke afwezigheid (gemeld bij de gemeente) van maximaal 6 opeenvolgende maanden onderbreekt uw wettelijke termijn niet, mits u ingeschreven blijft in de Belgische registers. Let wel op: alle tijdelijke afwezigheden samen mogen niet meer dan 1 jaar in totaal bedragen.

2. Verblijfsrecht van onbeperkte duur

Op het moment dat u de nationaliteitsverklaring aflegt, moet u in het bezit zijn van een verblijfsrecht van onbeperkte duur. Dit wordt in de praktijk bewezen met een van de volgende geldige verblijfskaarten: B, C, K, D, L, E/EU, F, E+/EU+, F+ of M-kaart.

3. Maatschappelijke integratie door economische participatie en talenkennis

U moet de afgelopen 5 jaar onafgebroken in België gewerkt hebben. Concreet betekent dit dat u in die periode minstens 468 arbeidsdagen moet hebben gepresteerd als werknemer of ambtenaar of minstens 6 kwartalen sociale kwartaalbijdragen moet hebben betaald als zelfstandige.

Onder bepaalde voorwaarden kan de duur van een genoten opleiding worden afgetrokken van de vereiste arbeidsdagen of van de verplichte duur van uw zelfstandige activiteit. Daarnaast tellen bepaalde vakantiedagen mee voor de berekening. Ziektedagen worden daarentegen enkel meegerekend voor de periode waarin de werkgever een gewaarborgd loon uitbetaalt.

Tot slot is de kennis van één van de drie landstalen (Nederlands, Frans of Duits) vereist. Het bewijs van een onafgebroken tewerkstelling gedurende de voorbije vijf jaar volstaat hierbij in principe als bewijs van uw talenkennis.

U dient de nationaliteitsverklaring in bij de dienst Burgerlijke Stand van uw gemeente. Van belang is dat u bij deze afspraak over de correcte bewijsstukken beschikt.

Aandachtspunt: Dubbele nationaliteit en pre-planning

Sinds het verbod op de dubbele nationaliteit in de Belgische wetgeving werd opgeheven op 9 juni 2007, staat België het toe dat u uw oorspronkelijke nationaliteit behoudt. Let op: dit geldt niet noodzakelijk omgekeerd. Sommige landen van oorsprong bepalen nog steeds dat u hun nationaliteit verliest zodra u vrijwillig de Belgische nationaliteit aanneemt.

Als dit voor uw land van nationaliteit het geval is, is het aangewezen om voor het verkrijgen van de Belgische nationaliteit uw successieplanning te bekijken. Het kan in dat geval fiscaal of civielrechtelijk voordelig zijn om een rechtskeuze te formuleren onder uw huidige nationaliteit, voorafgaand aan het verlies ervan.

Ons kantoor staat u hierin graag bij. Wij analyseren of de verwerving van de Belgische nationaliteit in uw situatie voordelen biedt en brengen de gevolgen hiervan nauwkeurig in kaart. Daarnaast identificeren we de meest efficiënte route naar het staatsburgerschap en begeleiden we u bij het verzamelen van de juiste bewijsstukken.