Schenken en vooruitdenken: (voor)overlijden van een kind

Schenken en vooruitdenken: (voor)overlijden van een kind

Hoe anticipeert u op het (voor)overlijden of de echtscheiding van een kind? Hoe kan u zich hiertegen wapenen en verzekeren dat het door u geschonken vermogen in al deze scenario's steeds binnen de familie blijft behouden? In deze korte video's lichten wij toe op welke wijze u uw vermogen kan beschermen tegen (on)verwachte gewijzigde omstandigheden, zoals het (voor)overlijden van een kind of een echtscheiding van de begiftigde.

De populairste vorm van successieplanning in België is nog steeds de schenking. Vanuit vrijgevigheidsinzicht wensen de ouders hun kinderen te bevoordelen. Om hen te helpen. Omdat ze hen graag zien. Maar wat indien het kind, dat op het ogenblik van de schenking gehuwd was, nadien uit de echt zou scheiden? Verdwijnt dan een deel van de schenking naar de ex-schoondochter? Of wat gebeurt er indien een kind zou vooroverlijden? Krijgen de ouders dan hun schenking terug? En moeten ze hier dan erfbelasting op betalen? Of gaan de geschonken goederen dan toch automatisch over naar de erfgenamen van het kind?

(Voor)overlijden van een kind

Stel: uw dochter krijgt de aandelen van de familiale vennootschap geschonken. Indien uw dochter niets heeft geregeld in een testament, speelt bij haar overlijden het wettelijk erfrecht. Het wettelijk erfrecht is verschillend naargelang zij gehuwd, wettelijk samenwonend of alleenstaand was en al dan niet afstammelingen nalaat. Wanneer uw dochter zou gehuwd zijn, dan erft uw schoonzoon het levenslange vruchtgebruik op de geschonken aandelen. Uw schoonzoon zal dus het beheer krijgen over de vennootschap, en zal levenslang de dividenden en vruchten daarvan innen. Als klap op de vuurpijl is het vruchtgebruik van uw schoonzoon omzetbaar in volle eigendom, waardoor op deze manier definitief een deel van de aandelen van het familiebedrijf kunnen verdwijnen uit het familievermogen. Dit is niet steeds de gewenste situatie. Als schenker(s) wenst u mogelijks dat het familievermogen zoveel als mogelijk intact en binnen de familie blijft.

Er is echter ook goed nieuws. U kan namelijk op de hier geschetste situatie anticiperen, om een ongewenst scenario te vermijden. Dan is een goede redactie van de schenkingsakte wel onontbeerlijk:

Zo bestaat vooreerst de mogelijkheid om in de schenkingsakte een ‘conventioneel beding van terugkeer bij vooroverlijden van het begiftigd kind’ toe te voegen:

  • Op basis daarvan keren de geschonken goederen bij een vooroverlijden van uw dochter (zijnde een overlijden tijdens het leven van de schenker) terug naar uw vermogen. Er is bij deze terugkeer van de geschonken aandelen geen erfbelasting verschuldigd. De teruggekeerde goederen komen bovendien niet in aanmerking voor het erfrechtelijk vruchtgebruik van uw schoonzoon. U kan vervolgens beslissen om de aandelen daarna rechtstreeks aan uw kleinkinderen te verrichten.
  • Een dergelijk beding van conventionele terugkeer kan ook optioneel worden gemaakt. U heeft dan de keuze om de aandelen al dan niet te laten terugkeren naar uw vermogen. Ook dan gebeurt deze terugkeer fiscaal neutraal.
  • Wanneer het geschonken vermogen geen aandelen betreffen, maar een onroerend goed, dan is de Vlaamse belastingdienst van oordeel dat een optioneel beding van terugkeer aanleiding geeft tot betaling van 10% verkooprecht. In de clausule kan evenwel worden opgenomen dat op dat ogenblik ook de keuze kan worden gemaakt voor de terugkeer van de tegenwaarde van het onroerend goed, waardoor het weer fiscaal neutraal kan terugkeren.

Een beding van terugkeer vangt echter enkel het scenario op indien uw dochter overlijdt vóór u. Indien uw dochter pas na u overlijdt, belet het beding van terugkeer nog steeds niet dat het geschonken vermogen zal vererven aan de erfgenamen van uw dochter, zodat het doemscenario dat hoger werd geschetst terug realiteit dreigt te worden. Ook voor deze situatie is er evenwel een oplossing. U kan namelijk in een notariële schenkingsakte een fideïcommis de residuo (of nog: restschenking) opnemen.

  • Deze clausule zorgt ervoor dat de aandelen van het familiebedrijf na het overlijden van uw dochter rechtstreeks naar uw kleinkinderen gaan (fideïcommis de residuo in de rechte lijn). Uw schoonzoon zal in dit geval geen enkele aanspraak kunnen maken op (het vruchtgebruik van) deze aandelen. Overlijdt uw dochter zonder eigen kinderen, dan kan tevens worden voorzien dat de aandelen van het familiebedrijf dan rechtstreeks overgaan naar uw andere kinderen (fideïcommis de residuo in de zijlijn). Op deze manier zorgt u er voor dat de familiale vennootschap te allen tijde binnen de familie blijft.

  • Naast de gemoedsrust die een dergelijke clausule kan brengen, biedt het tevens een fiscaal voordeel:

    1. Bij kinderloos overlijden van uw dochter vererven de aandelen niet in de nalatenschap van uw dochter (hetgeen belast zou worden tegen een toptarief van 55% erfbelasting in Vlaanderen), maar verkrijgen uw overige kinderen de aandelen via het fideïcommis de residuo van u (hetgeen belast wordt aan 3% schenkbelasting).
    2. Ook als uw dochter zelf kinderen heeft, wordt bespaard. Uw kleinkinderen krijgen het roerend vermogen ingevolge het fideïcommis de residuo in principe aan 3% schenkbelasting, in plaats van de vererving via de nalatenschap van uw dochter tarieven tot 27% erfbelasting.

Klik hieronder om het fragment te bekijken.



Terug naar overzicht
Icon nieuwsberichten

Dit nieuwsbericht behoort tot een reeks.
Bekijk hieronder de andere berichten uit deze reeks.

Waardering van onroerend goed in de aangifte van nalatenschap

Na ieder overlijden zullen de nabestaanden een aangifte van nalatenschap moeten indienen. De nabestaanden kunnen dit zowel individueel als samen doen. In de praktijk doen zij hiervoor vaak beroep op een notaris. Dit is echter niet verplicht, zelfs niet wanneer de nalatenschap onroerend goed bevat. …

Lees meer

Schenken en vooruitdenken: echtscheiding van de begiftigde

De populairste vorm van successieplanning in België is nog steeds de schenking. Vanuit vrijgevigheidsinzicht wensen de ouders hun kinderen te bevoordelen. Om hen te helpen. Omdat ze hen graag zien. Maar wat indien het kind, dat op het ogenblik van de schenking gehuwd was, nadien uit de echt zou …

Lees meer

Een woning - loon naar werken of een stap te ver?

Het laatste decennium hanteert de fiscale administratie artikel 49 WIB als een onvervalste antimisbruikbepaling. Zo worden de kosten van een onroerend goed dat privé wordt aangewend ten titel van bezoldiging in natura frequent verworpen. Bij uitbreiding worden vandaag ook verhuurde onroerende …

Lees meer

Goede doelen en vermogensplanning - het civiele luik

Wanneer u nadenkt over uw vermogensplanning, bestaat dus de mogelijkheid dat u uw filantropische doelstellingen hierin mee wenst te betrekken. Daarbij is het steeds belangrijk dat u oog heeft voor de mogelijke juridische en fiscale gevolgen. In dit videofragment gaan wij verder in op de civiele…

Lees meer

Goede doelen en vermogensplanning - het fiscale verhaal

De laatste jaren is er alsmaar meer aandacht voor goede doelen, ook in het kader van vermogensplanning. Het begrip “goed doel” is echter te beperkt. Wij spreken liever van filantropie. Niet enkel privépersonen en families zijn hierin actief, ook alsmaar meer bedrijven. Men kan op verschillende mani…

Lees meer

Impact van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen op de vermogensplanning praktijk

Enkele voordelen van de “nieuwe” BV Een belangrijke wijziging op het vlak van vermogensplanning is de mogelijkheid van meervoudig stemrecht binnen de BV. Zo kunnen ouders bijvoorbeeld de meerderheid van de aandelen van de vennootschap reeds overdragen aan hun kinderen bij wijze van schenking, zon…

Lees meer

Competent, toegewijd en duurzaam eigenaarschap rond het familiebedrijf

Familiebedrijven worden regelmatig bestempeld als ‘onprofessionele, weinig gestructureerde ondernemingen’. Klassiek stelt men dat de meeste familiebedrijven, naarmate ze groter en ouder worden, profiteren van het formaliseren van bepaalde processen en structuren. Het professionaliseren van de ond…

Lees meer

Verhuizen naar het buitenland?

Houd rekening met uw fiscaal inwonerschap De meerderheid van de landen gebruikt fiscaal inwonerschap als criterium om inwoners te belasten op hun wereldwijde inkomen. Indien u niet kwalificeert als fiscaal inwoner van een land, wordt u in principe enkel belast op de inkomsten die hun oorsprong…

Lees meer
Icon nieuwsberichten

Gerelateerde nieuwsberichten

Schenken en vooruitdenken: echtscheiding van de begiftigde

De populairste vorm van successieplanning in België is nog steeds de schenking. Vanuit vrijgevigheidsinzicht wensen de ouders hun kinderen te bevoordelen. Om hen te helpen. Omdat ze hen graag zien. Maar wat indien het kind, dat op het ogenblik van de schenking gehuwd was, nadien uit de echt zou …

Lees meer
Deze website maakt gebruik van cookies om uw gebruikservaring te verbeteren. Door verder te surfen, stemt u in met ons cookie-beleid. Meer info